Bệnh còi xương ở trẻ em có nguy hiểm không?

1

Bệnh còi xương ở trẻ em là gì?

Còi xương ở trẻ em là một dạng bệnh ở hệ xương gây yếu xương, loãng xương. Còi xương không những ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ nói chung, mà còn có thể để lại những di chứng nặng nề sau này, đặc biệt có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở trẻ gái do biến dạng xương chậu.

Còi xương trẻ em thường gặp ở trẻ dưới 2 tuổi, là giai đoạn phát triển nhanh của hệ cơ xương, nhưng lượng canxi và phốtpho được hấp thu không đủ để làm xương chắc khỏe.

Như vậy bệnh còi xương có thể gặp ở cả những trẻ bụ bẩm, khác với còi cọc suy dinh dưỡng, là trường hợp trẻ kém cả cân nặng và chiều cao so với mức trung bình của trẻ cùng độ tuổi. Trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi cũng có thể kèm cả còi xương.

Nguyên nhân gây ra bệnh còi xương ở trẻ em

Nguyên nhân chính là do thiếu vitamin D, là yếu tố giúp chuyển hóa và hấp thu canxi và phốt pho. Trường hợp này thì ngay cả khi trẻ được cung cấp đủ canxi và phốtpho từ ăn uống cũng bị còi xương. Trẻ đang trong giai đoạn phát triển nhanh, xương dài ra nhanh, nhưng thiếu canxi và phốtpho nên xương loãng, yếu mềm.

Dĩ nhiên là trường hợp ngược lại, không thiếu vitamin D nhưng ăn uống không đảm bảo đủ nhu cầu canxi và phốt pho thì trẻ cũng bị còi xương.

Nguyên nhân gây thiếu vitamin D ở trẻ

  • Do thiếu ánh nắng mặt trời: đây là nguyên nhân chính, vì nguồn vitamin D nội sinh là quan trọng nhất. Trẻ ít được tắm nắng, hoặc mặc quần áo quá kín khi tắm nắng (mùa đông) thường bị thiếu vitamin D.
  • Do không được nuôi bằng sữa mẹ: sữa mẹ nhiều vitamin D hơn sữa bò gấp nhiều lần, ngoài ra tỉ lệ canxi/phốtpho trong sữa mẹ lại cân đối, dễ hấp thu. Vì vậy cần quan tâm đến chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng cho mẹ trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ.

Biểu hiện của bệnh còi xương ở trẻ em

Những dấu hiệu sớm dễ nhận thấy ở trẻ bị còi xương là:

  • Trẻ ngủ hay bị giật mình, quấy khóc.
  • Đổ nhiều mồ hôi khi ngủ, đặc biệt là ở đầu, lưng (đổ mồ hôi trộm).
  • Xương sọ mềm, thóp rộng và lâu liền thóp.
  • Da xanh tái, niêm mạc nhợt nhạt.

Những biểu hiện muộn hơn bao gồm tăng sinh và biến dạng xương:

  • Sọ có dạng bất thường gọi là bướu trán (đầu dô) hay bướu đỉnh (đầu cá trê).
  • Rụng tóc sau gáy (nhiều người gọi là chiếu liếm).
  • Chậm phát triển xương hàm dưới nên có cảm giác như hàm trên chìa ra.
  • Chậm mọc răng và răng mọc lộn xộn.
  • Biến dạng lồng ngực nhô ra như ức gà, hoặc lõm vào ở vùng ngang vú như hình quả chuông.
  • Chân cong “vòng kiềng”, hoặc khép hai gối vào nhau khi đứng.
  • Lưng có thể cong, gù, vẹo.
  • Trương lực cơ kém, yếu làm trẻ chậm biết ngồi, biết đứng, biết đi.

Những yếu tố nguy cơ gây còi xương ở trẻ

  • Trẻ đẻ non, sinh thiếu tháng, hoặc sinh đôi trở lên.
  • Trẻ bị nhiễm khuẩn tiêu hóa.
  • Trẻ từ 2 tuổi trở xuống là giai đoạn phát triển rất nhanh.

Điều trị, chăm sóc trẻ bị còi xương

Ở giai đoạn sớm, với những biểu hiện mềm xương, nếu được phát hiện và điều trị kịp thời thì kết quả rất tốt và ít khi để lại di chứng. Giai đoạn muộn, khi đã bị biến dạng xương thì việc điều trị phức tạp hơn, và có thể để lại nhiều di chứng nặng nề.

  • Trẻ co giật do hạ canxi huyết cần được cấp cứu kịp thời.
  • Cho trẻ tắm nắng hàng ngày vào buổi sáng (trước 9 giờ) khoảng 15 phút. Lưu ý không mặc quần áo quá kỹ khi tắm nắng, cần để lộ bụng, lưng, chân tay của trẻ để tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Mùa đông thời tiết quá lạnh không thể tắm nắng thì cần cho trẻ đến các bệnh viện để được “chiếu đèn”.
  • Việc bổ sung vitamin Dbổ sung canxi cho trẻ cần có sự chẩn đoán và chỉ định liều dùng cụ thể của bác sĩ. (đọc thêm bài “Bổ sung canxi xho trẻ sơ sinh như thế nào?”)
  • Cho trẻ bú mẹ: mẹ cần ăn uống tăng cường các loại thực phẩm giúp bổ sung vitamin D và canxi như dầu gan cá, sữa, trứng, tôm, cua,… Lưu ý khẩu phần ăn phải có dầu mỡ vì vitamin D chỉ tan trong dầu, thiếu dầu mỡ thì vitamin D trong thức ăn không thể hấp thu được vào cơ thể. Trẻ đã ăn dặm cũng cần lưu ý các loại thực phẩm như trên.
  • Thường xuyên lau mồ hôi cho trẻ đề phòng trẻ bị cảm lạnh.
  • Chẩn đoán tăng sinh gây biến dạng xương thì cần có bác sĩ chuyên khoa chỉnh hình hội chẩn để quyết định biện pháp điều trị thích hợp.

Phòng tránh bệnh còi xương ở trẻ em

  • Thực ra, cách phòng tránh tích cực nhất là cách áp dụng cho mẹ bầu, ngay từ giai đoạn trước khi mang thai và giai đoạn đang mang thai. Trước khi mang thai, phụ nữ cần có chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng để có cân nặng hợp lý, lưu ý cả dạng vi chất dinh dưỡng bao gồm vitamin và khoáng chất. Khi mang thai cũng vậy, đặc biệt là vi chất dinh dưỡng thường bị thiếu hụt như canxi, sắt, folate, vitamin D,… Quá trình khám thai định kỳ giúp xác định liệu mẹ bầu có bị thiếu hụt hay không, cần bổ sung thứ gì, liều lượng bao nhiêu, một cách chính xác và kịp thời.
  • Trẻ sau khi sinh cần được tắm nắng thường xuyên, bú mẹ lâu nhất có thể. Mẹ cần quan tâm đến khẩu phần ăn hàng ngày. Ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ trẻ có thể bị còi xương thì cần đưa trẻ đi khám để có liệu pháp bổ sung hay điều trị kịp thời. Tránh việc tự ý cho trẻ uống bổ sung canxi hay vitamin D. Vitamin D quá liều có thể gây ngộ độc hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển của não. Canxi quá liều có thể hại thận và giảm hấp thu sắt, kẽm, magiê,…
  • Khi trẻ bắt đầu ăn dặm cần cho trẻ ăn uống cân đối, lưu ý các loại thực phẩm giàu canxi như tôm cua, trứng, sữa, ăn đầy đủ rau quả, dầu mỡ.

Chúc “cục cưng” khỏe mạnh, cả nhà cùng vui!!!

Bình luận

comments

Chia sẻ lên mạng xã hội

Giới thiệu tác giả

Sức khỏe bình đẳng với mọi người. Vì sao? Xem thêm tại đây tại đây : http://www.khoelavang.com/gioi-thieu/

1 Comment

Leave A Reply