Dấu hiệu sớm phát hiện trẻ tự kỉ

1

Tự kỉ được định nghĩa là chứng rối loạn phát triển hệ thần kinh, dẫn đến khiếm khuyết về tương tác xã hội, về giao tiếp, sở thích hạn chế và hành vi lặp đi lặp lại với những sở thích này.

Tự kỉ có những biểu hiện có thể gây nhầm lẫn với động kinh, hội chứng tăng động hay giảm chú ý. Do vậy, khi thấy trẻ có những dấu hiệu bất thường về giao tiếp, tương tác xã hội, hành động lặp đi lặp lại,… thì gia đình nên đưa trẻ đi khám để xác định đúng vấn đề đang gặp phải và có biện pháp can thiệp sớm giúp trẻ hòa nhập với xã hội. Ngoài ra, rất nhiều trường hợp trẻ bị tự kỉ có khả năng đặc biệt ở một lĩnh vực nào đó, cần được quan tâm để phát huy, song song với việc điều trị chứng tự kỉ cho trẻ.

Những dấu hiệu nghi ngờ trẻ bị tự kỉ bao gồm:

Dấu hiệu sớm có thể nhận thấy ở trẻ 6-9 tháng tuổi. Thông thường ở tuổi này trẻ có thể nghe gọi và đáp ứng lại, biết hóng chuyện, biết lạ và thường biết đòi theo mẹ, theo người thân. Nếu trẻ không có những hành động thông thường này thì có thể nghi ngờ về nguy cơ tự kỉ. Ở tuổi này, nếu thấy trẻ quá ngoan, không hề quấy khóc và đặt đâu nằm đấy thì cũng nên quan tâm để tìm hiểu kỹ hơn.

Muộn hơn là một số dấu hiệu sau:

  • Đến 18 tháng tuổi mà trẻ không biết nhìn về hướng mà người khác dùng tay để chỉ, hoặc không biết dùng tay để chỉ về hướng vật gì đó cho người khác thấy, hoặc không chơi một trò chơi tưởng tượng nào đó, ví dụ như một chiếc lá có thể là thuyền,… thì có cơ sở để nghĩ đến trẻ tự kỉ.
  • Không quan tâm đến giao tiếp, thờ ơ, không quan tâm đến những việc xảy ra xung quanh, ví dụ không để ý đến trẻ khác đang chơi thứ gì, hoặc không để ý khi ba mẹ đi khỏi nhà, hay khi ba mẹ vừa về đến nhà.
  • Tiếp thu chậm về ngôn ngữ giao tiếp, chậm nói, khi nói thì hay nói một mình, nói những từ vô nghĩa hoặc không phù hợp ngữ cảnh và lặp đi lặp lại. Đến 2 tuổi mà trẻ vẫn không thể diễn đạt bằng lời nói, hoặc biểu hiện cảm xúc rõ ràng, ví dụ như chỉ biết kéo tay ba mẹ đặt lên thứ gì đó thay vì nói với ba mẹ là con thích thứ đó hoặc con muốn ba mẹ chơi với con.
  • Không giao tiếp bằng mắt.
  • Không đáp ứng hoặc đáp ứng rất chậm khi được gọi tên.
  • Lặp đi lặp lại một hoặc vài hành động nào đó, đặc biệt thích chơi một đồ vật quen thuộc nào đó, ví dụ tự quay vòng đến chóng mặt, ngồi lắc lư một mình, nhìn chằm chằm vào quạt máy đang quay,…
  • Có những hành vi bất thường có thể gây tổn hại bản thân, như cào cấu, đập đầu vào tường,… thường ăn vạ.
  • Không thích hoặc sợ chơi với trẻ khác, không thích tương tác, chỉ thích ở một mình.
  • Rụt rè, sợ sệt khi gặp người lạ hoặc đến nơi lạ.
  • Không thích nghi được với những diễn biến hàng ngày, rất nhạy cảm với những thay đổi nhỏ so với những gì quen thuộc hàng ngày, ví dụ như khó tiếp nhận thức ăn lạ, đồ mới hay đồ chơi mới (thường thì trẻ con thích đồ chơi mới!)
  • Không thích trò chơi vận động, chỉ thích chơi một vài trò quen thuộc.
  • Rối loạn ăn ngủ, quấy phá.

Các dấu hiệu tự kỉ có thể xuất hiện khá sớm, từ 6 tháng tuổi trở đi, và rõ dần khi đến 2-3 tuổi, và không biểu hiện đơn lẻ mà kết hợp hàng loạt triệu chứng với nhau.

Có nhiều quan điểm về nguyên nhân gây ra chứng tự kỉ, và đến nay thì các nhà nghiên cứu vẫn chưa thống nhất được về điều này.

Khi đã xác định đúng là trẻ bị tự kỉ thì cũng không nên quá bi quan, vì tự kỉ có thể chữa được, khác với quan niệm sai lầm trước đây rằng tự kỉ là không thể chữa. Ngày nay, các bác sĩ, chuyên gia, và chắc chắn là không thể thiếu gia đình, sẽ giúp trẻ tự kỉ trong hành trình cải thiện các kỹ năng, sống hòa nhập, phát hiện để có hướng phát triển khả năng đặc biệt (nếu có) ở trẻ. Tùy mức độ mà đòi hỏi về thời gian, sự cố gắng, quan tâm,… của gia đình và bác sĩ sẽ khác nhau, cũng như tùy vào biểu hiện của từng trẻ bị tự kỉ mà bác sĩ hoặc chuyên gia, gia đình sẽ phải có cách tiếp cận khác nhau. Không có mẫu số chung cho mọi trường hợp tự kỉ.

Tóm lại, trẻ tự kỉ cần được quan tâm, gần gũi đặc biệt của cha mẹ, người thân, vì bất kỳ sự bình thường nào, đối với người bình thường, cũng có thể là không bình thường đối với trẻ tự kỉ, khiến trẻ lo lắng, thậm chí sợ sệt. Hơn nữa, trẻ tự kỉ lại hạn chế về giao tiếp, không muốn hoặc không thể diễn đạt được những gì mình muốn hay không thích, thậm chí những gì trẻ nói chưa chắc là những gì trẻ muốn. Sự quan tâm, gần gũi và thấu hiểu của bố mẹ sẽ thực sự giúp trẻ vượt qua khó khăn.

Hy vọng những thông tin này bổ ích cho những bậc cha mẹ muốn tìm hiểu về hội chứng tự kỉ!

Bình luận

comments

Chia sẻ lên mạng xã hội

Giới thiệu tác giả

Sức khỏe bình đẳng với mọi người. Vì sao? Xem thêm tại đây tại đây : http://www.khoelavang.com/gioi-thieu/

1 Comment

Leave A Reply